Iosu Madariaga Garamendi / Ingurumeneko Foru Diputatua.

“Garapen iraunkorra izeneko terminoa planetako bazter guztietan eta gure eguneroko bizitzan adierazi, hedatu eta garatu da”.
“Bizkaian nazio batuen nazioarteko programa zientifikoaren esparru kontzeptual eta metodologikoa garatu nahi dugu, milurtekoko ekosistemen ebaluazioa”.

Duela laurogei urte eskas jarri zuen zalantzan gizakiak natura ez dela ingurumen-baliabideen iturria eta gure hondakin eta isurien zuloa soilik. Natura babestu eta za­intzeko ikuspegia jaio zen ­eta, ondorioz, mugimendu ekologista.

Ingurumena babesteko beharrizan horren ustea nazioarteko kontzientzia izatera pasatu zen NBEk 1972an bultzatutako Stock­holmeko Nazioarteko Bil­tza­rre­an. Testuinguru hartan, UNES­CO­ren MaB Programa (Per­tso­nak eta Biosfera) sortu zen eta hortik Biosfera Erreser­baren irudia jaio zen, kontserbazioa eta ga­rapena bateratzeko en­tsegu eta praktiketarako lekuen nazioarteko sarearekin batera.

Garapen Iraunkorra izeneko terminoa planetako bazter guztietan eta gure eguneroko bizi­tzan adierazi, hedatu eta garatu da. 2005ean, Nazio Batuen idazkari nagusiak, hots, Kofi Annan jaunak Milur­te­koko Ekosistemen Ebaluazioa ikerketako ondorioak azaldu zituenean, ohartarazpen berri bat zabaldu zuen munduko agintari guztien agenda politikoan.

Ondorioztatu zenez, ekosistemetatik eratorritako zerbitzuen galerak oztopo nabarmena sor­tzen du mundu-mailan txirota­su­na, gosea eta gaixotasunak mu­rrizteko helburuak lortzeko orduan. Horren harira, honakoa baieztatu zen: giza jardueren ondorioz espezien desagerpen masiboa jasan dezake planetak, gure ongizatea are gehiago mehatxatuko delarik.

Inflexio-puntu honetan, eta erkidego zientifikoaren babespean, gizakiaren ongizaterako Eko­sistemen Zerbitzuen kon­tzeptua sortu da, koherentzia ­akademiko handia duela. Bizkaiko Foru Al­dundia kontzeptu honetara ­atxi­ki da. Kontzep­tuak birformulatu ­eta biosferaren osasun-egoera aztertzeko testuinguru honetan, Milurteko Ebaluazio berriak egiten ari dira eskala azpiglobalean, Lurra planetako bazter guztietan. Hausnarketa eta lan zientifiko hauek guztiak ezin hobeto txer­ta­tzen dira aldaketa globalari buruzko mundu-mailako hausnarketan.

Ingurumen Sailaren arduraduna eta, nire alderdi profesionalean, ekologiako ikerlari eta ­irakaslea naizen aldetik, gure lurralde historikoan ekosistemen zerbitzuak zaintzeko dugun ­eran­­­­tzukizunari buruz hausnar­tzeko dei hori aztertzea ezinbestekoa zait.

Horrenbestez, 2008. urteaz geroztik, Bizkaiko Foru Aldun­dia, UPV/EHU­ko Gara­pen Ira­un­­ko­rrari eta Ingurumen Hez­kun­tzari buruzko UNESCO Kate­draren euskarri zientifikoarekin eta Eus­kal Herriko UNESCO Etxeak nazioartekotasunari eta komunikazioari emandako babesarekin, Bizkaian Milurte­koko Eko­sis­temen Eba­luazioa ­egiten ari da (bizkaia.net), gure lurraldearen egoerari buruzko ezagutzarik aurreratuenak eta erkatuenak izateko, gizarte bizkaitarren beharrizan, eskari eta asmoekin bat.

Duela gutxi, Euskal Herriko Unibertsitatearekin zuen lankidetza-hitzarmena berritu du Biz­­­kaiko Foru Aldundiak, Eus­kal Herriko Unibertsitateko Ga­ra­­pen Iraunkorrari eta Ingu­rumen Hezkuntzari buruzko Unes­co Katedraren bidez.

Biz­kaian Na­zio Batuen Na­zioarteko Pro­grama Zienti­fi­koa­ren esparru kontzeptual eta metodologikoa garatu nahi dugu, Milur­tekoko Ekosistemen Eba­lu­azioa, hain zuzen ere, eta, horrela, eremu publiko eta pribatuan aplikatu daitekeen ezagutza zientifikoa sor­tzea da xedea.

Gure ingurumeneko poten­tzial eta arazoak eta gizarte aurreratu gisa jorratzeke ditugun ­erronkak barne hartzen dituen ­ikus­pegiak gizarte eta ingurumenari buruzko diagnostiko serio ­eta zintzo hau egiteko adorea ­ematen digu, eta Euskadin eta estatuan egingo den lehenengoa ­izango da.