Carlos Ruiz Gonzalez / Kutxako Gizarte Alorraren eta Komunikazioaren Arduraduna

Euskararen biziberritzeak lan munduan egin duen ibil­bidean aurrezki kutxak aitzindariak izan ziren aurreko hamarkadetan, eta hala dihardute oraindik ere. Gipuzkoa Do­nos­tia Kutxa, finantza etxeen panoraman, bereziki nabarmendu da azken urteetan, besteak beste, hizkuntza kudeaketan egindako lanarengatik. Lanabesa egunkariak, gakoak ezagutu asmoz, azken hamarkadan Kutxaren Hiz­kuntza Politikarako arduradun Carlos Ruiz elkarrizketatu du.

Zein da zure eginbeharra?
Kutxako Hizkuntza Politikaren atzean ibilbide luzeko talde-lana dago. Joxe Austin Arrietak, itzulpenen eta testuen egokitasunaren arduradunak, 25 urtetik gorako ibilbidea egin du jardunean; 2006 eta 2010 urteen artean Mikel Irizarrek, hizkuntza ku­dea­keta lanak berrabiatu zituen eta berak utzitako lekuan orain Imanol Minerrek dihardu. Nire eginbeharra departamenduaren lana zuzentzea da, ekarpenak ­egi­nez, ikuspegiak kontrastatuz eta bidea erraztuz eraginkorta­su­nez jardun dezagun.

Zenba denbora daramazu karguan?
Gizarte Alorraren eta Ko­mu­ni­ka­zioaren zuzendari 2008an ­izen­datu ninduten arren, Hiz­kun­tza Politikaren ardura aurreko hamarkadaren hasieran hartu nuen, Miramongo Trebakuntza Es­kolaren arduradun izendatu nin­dutenean, 1998an. Geroztik ni­re ardurapean egon da Kutxan hiz­kuntza gaiak jorratu dituen lantaldea.

Zein izan da euskararen bilakaera Kutxaren barruan azken urte hauetan?
Aldaketa nagusia, 2000. hamarka­dan abiatu zen, Gipuzkoan jen­deaurreko lanetarako kontrata­tutako langileak elebidunak ­iza­tea lehenetsi baikenuen, eta neu­rri honi esker gaur egun Gi­puz­koako bulegoetan ia langile guz­tiek bi hizkuntzetan lan egin dezakete. Bai Euskarari Ziur­ta­gi­ria eskuratu ondoren, 2007an Ukan Saria eta 2008an zilarrezko Bikain Ziurtagiria eskuratu genituen eta ondorioz abiatutako hobekuntzei esker, bezeroarekin, be­rak hobetsitako hizkuntzan ko­munikatu ahal izateko eraldaketa prozesu batean murgilduta gau­de orain. Bide beretik, Ku­txa­ko langileok euskaraz lan egiteko aukera errazten duten baliabide ge­roz eta gehiago ditugu eskura: in­traneteko albisteak, teleprozesu­ak, helbidetegi telefonikoan ­ele­bidunak identifikatzeko aukera, bulegotika aplikazioak eta tre­bakuntzako berariazko ikas­ta­roak, esate baterako.
Euskararen kudeaketak bilakaera positiboa izan du azken urteetan, finantzen esparruan hizkuntza kudeaketari dagokionean, lidergo posizio batean kokatzeraino.

Zein da Kutxako langileen artean dagoen elebitasun maila?
Geroz eta maila altuagoa dago, bai Gipuzkoan eta baita hedapenean ere. Kontuan izan behar da Kutxak mila langile inguru dituela Euskal Herritik kanpo, baina hala ere hamarretik zortzi ­ere­mu elebidunetan ari dira lanean, euskararen, katalaneraren eta galegoaren eremuetan hain zuzen ere. Gipuzkoan ere, jendartearen bataz bestekoaren dezente gainetik daukagu lankideon elebitasun maila.

Euskara bezalako gutxitutako hizkuntzek sustapen lana ezinbestekoa dute biziberrituko badira. Zer ari zarete egiten zehazki alderdi honetan?
Kutxaren jatorrizko lurraldeko berezko hizkuntza gutxitua den arren, euskara sustatzea baino ha­ratago, hizkuntzen kudeaketa era­ginkor bat egitea da enpresa gi­sa dugun eginbeharra. Euska­ra­ren erabileraren normalizazioan urte luzez egindako lanak, gai­nerako hizkuntzen kudeaketarako ezagutza eman digu, eta beraz, Kutxa beste lurraldeetara hedatu denetik ez gara hizkuntza bakarraren sustapenean ari, sei hiz­kuntza baliatzen baititugu Ku­txan egunerokoan -euskara, gaz­telera, katalanera, galegoa, in­gelesa eta frantsesa– eta horrek ezinbestean ikuspegia zabaltzea ekarri du, euskara-gaztelera dikotomia gaindituz.

Horrekin batera, gipuzkoar gizartean txertatutako zerbitzu en­presa garen aldetik, gizartetik edo bezeroengandik ez ezik, Ku­txako langileengandik jasotako igurikapenei eta eskaerei ere arduraz erantzuteko ahaleginean dihardugu eta horretan jarraitzeko konpromiso sendoa dugu aurrera begira ere.

Kutxaren baitan edota beste erakundeekin elkarlanean, zein proiektu duzue abian euskararen biziberritzearen mesedetan?
2008an eskuratutako zilarrezko Bikain ziurtagirian abiatutako bidetik, txostenean jasotako hobetzekoekin dihardugu buru-belarri. Luze gabe urrezko ziurtagiria lortu nahi genuke. Era berean, aurrerantzean Kutxaren Gi­zar­te Ekintza kudeatuko duen Ku­txa Fundazioa bera ere hizkun­tzaren kalitatezko kudeaketa klabeetan jartzeko urratsak abiatu ditugu.

Gainerakoan, Soziolin­guis­ti­ka Klusterraren zuzendaritzapean, Eralan 2 ikerketa programan parte hartu dugu, besteak beste Gipuzkoako Foru Aldundiarekin eta hainbat hizkuntza aholkularitza enpresarekin elkarlanean, li­dergoaren eragina hizkuntza ­era­bileran ardatz hartuta. Min­tzola Fundazioarekin eta UZEI bezalako erakundeekin elkarlanean dihardugu, euskararen biziberritzerako estrategikoak diren egitasmoetan parte hartuz.